Prawo
Ocena wdrożenia Aktu w sprawie infrastruktury gigabitowej (GIA)
Infrastruktura telekomunikacyjna w pasie drogowym.
Procedury dostępu do pasów drogowych dla infrastruktury telekomunikacyjnej wynikające z ustawy o drogach publicznych są archaiczne i całkowicie oderwane od podstawowych regulacji Prawa budowlanego. Walka rynku telekomunikacyjnego o uproszczenie procedur administracyjnych w zakresie budowy sieci telekomunikacyjnych trwa wiele lat. Przez ostatnią dekadę udało się usprawnić dużo przepisów, pozostał jednak w dalszym ciągu problem z zarządcami dróg publicznych i procedurami z ustawy o drogach publicznych.
Procedura z piekła rodem
Dla jednej inwestycji drogowej wymagane są obecnie aż trzy decyzje administracyjne: dla lokalizacji, dla umiejscowienia i dla robót w pasie drogowym. Przy wydawaniu tych decyzji zarządcy dróg mają możliwość przedłużania postępowań nawet do roku oraz dużą dowolność w odmowie udzielenia zgody. Środowisko telekomunikacyjne próbowało zdobyć tę twierdzę biurokracji od wielu lat. Ostatnio nawet z dwóch stron: deregulacji oraz wdrożenia rozporządzenia unijnego Gigabit Infrastructure Act (GIA).
Celem GIA jest „wzmocnienie oraz ujednolicenie praw i obowiązków mających zastosowanie w całej Unii, aby przyspieszyć rozwój VHCN oraz koordynację
między sektorami”. Oznacza to, że procedury dostępu do pasów drogowych powinny zostać uproszczone i ujednolicone. Powinien też zostać wprowadzony pojedynczy punkt informacyjny do celów pozyskiwania informacji i składania wniosków. GIA ma też za zadanie wspierać realizację inwestycji telekomunikacyjnych w oparciu o finansowanie z Krajowego Planu Odbudowy.
Jak poprawić, aby nie poprawić
Ministerstwo Cyfryzacji opublikowało niedawno drugi projekt ustawy nowelizacji ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wdrażający GIA. Trzeba twardo powiedzieć, że zarówno pierwsza wersja projektu, jak i najnowsza absolutnie nie realizują nakazanych w GIA celów czy regulacji w zakresie dostępu do pasów drogowych.
Mamy tu do czynienia wyłącznie z drobnymi usprawnieniami istniejących procedur. Utrzymuje to (niemal za wszelką cenę) konieczność uzyskiwania wszystkich trzech decyzji administracyjnych. O pojedynczym punkcie informacyjnym w tych procedurach nawet nie wspomniano. Nie wprowadzono również uproszczeń proceduralnych dla układania kabli w istniejącej infrastrukturze technicznej (z wyjątkiem kanałów technologicznych), choć cały rynek oczekiwał na taką właśnie zmianę.
Co jeszcze pominięto?
Należy zwrócić uwagę, że realne wsparcie dla polskich przedsiębiorców z samego GIA, w postaci milczącej zgody organu wynikającej z art. 8 GIA, zostało odrzucone w projekcie polskiej ustawy. Tak samo potraktowano w zaprezentowanym projekcie ustawy nakaz uproszczeń i racjonalizacji postępowań z art. 9 GIA (również go nie prowadzono).
Dla rynku telekomunikacyjnego zaproponowano jedynie obligatoryjną procedurę rozprawy administracyjnej, jeśli w określonym terminie nie wydano decyzji. To rozwiązanie całkowicie niepraktyczne i tylko pozorujące usprawnienie.
Pozytywną zmianą jest natomiast modyfikacja przesłanek odmowy zgody na lokalizację sieci telekomunikacyjnych. Znowelizowany art. 39 UDP wskazuje, że odmowa wydania zezwolenia na lokalizację infrastruktury telekomunikacyjne może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w GIA.
Drobiazgi zamiast reformy
Zmiany w procedurach dostępu do pasów drogowych składają się z drobnych udogodnień. Najważniejszym z nich jest obietnica ujednolicenia wniosków o zgodę na lokalizację infrastruktury w pasach drogowych z art. 39 UDP oraz wniosków na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót. Dlaczego piszę jedynie o obietnicach ujednolicenia? Ponieważ zależy ono od wydania rozporządzeń ministra ds. transportu, a doświadczenie wskazuje, że to może trwać latami.
W projekcie przesądza się natomiast, że zakaz umieszczania nadziemnych liniowych urządzeń telekomunikacyjnych wzdłuż pasów drogowych w odległości mniejszej niż pięć metrów od granicy pasa, nie dotyczy podwieszania kabli telekomunikacyjnych na już istniejących słupach. Jest to właściwie akceptacja obecnego stanu faktycznego, niemniej należy się odnieść pozytywnie do tej propozycji zmiany przepisów.
Kolejna procedura
Interesującym pomysłem ministerstw (cyfryzacji i infrastruktury) jest też nowa procedura dotycząca wydawania zgody na lokalizowanie masztów i wież telekomunikacyjnych w pobliżu pasów drogowych. Taka regulacja jest potrzebna rynkowi telekomunikacyjnemu. Należy jednak wyrazić zastrzeżenia do formy, jaką zaproponowano. Zamiast automatycznej zgody na budowę wskazanych obiektów telekomunikacyjnych w pobliżu pasa drogowego lub wprowadzenia odpowiedniego wymogu w pozwoleniu na budowę resorty dodały (kolejną!) procedurę uzyskania zgody na taką inwestycję.
Z drugiej strony aktualny projekt przepisów poprawia dotychczasową niezgodność ustawy o drogach publicznych z GIA w zakresie odmowy zgody na lokalizację infrastruktury telekomunikacyjnej. Obecnie zarządca musi odmówić, jeśli ma wolne zasoby w kanale technologicznym, a przedsiębiorca chciał ułożyć kable w kanalizacji kablowej innego operatora lub powiesić na słupach wzdłuż drogi. Regulacja ta ma być usunięta, a przesłanki odmowy mają być zgodne z GIA.
Dlaczego poszło źle?
Projekt ustawy wdrażający GIA w niewielkim stopniu spełnia pokładane w nim nadzieje rynku. Dla ministerstwa i zarządców dróg infrastruktura telekomunikacyjna nadal jest ciałem obcym, przed którym trzeba się bronić rękami i nogami. To archaiczne podejście. Brakuje woli politycznej, aby je przełamać i potraktować sieci telekomunikacyjne jako stały element pasa drogowego. Potrzebna jest realna wizja reformy procedur dostępu do pasa drogowego.
