Urzędy
Prezes UKE zostanie krajowym Koordynatorem ds. usług cyfrowych. Ustawa wchodzi w życie 6 listopada
Prezydent podpisał ustawę tworzącą krajowy system egzekwowania unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA). Centralną rolę w nim pełnić będzie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Urząd Komunikacji Elektronicznej, kojarzony dotąd z łącznością, częstotliwościami i sieciami telekomunikacyjnymi, przejmie nowy obszar zadań: usługi cyfrowe. Prezydent RP podpisał 25 września 2026 roku ustawę, która wyznacza Prezesa UKE na Koordynatora ds. usług cyfrowych w Polsce. Przepisy wejdą w życie 6 listopada 2026 roku i stworzą krajowy system wykonywania zadań wynikających z unijnego Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA). Ma on zapewnić skuteczne egzekwowanie obowiązków dostawców usług cyfrowych oraz ochronę praw ich użytkowników.
Czym jest DSA?
DSA to unijne rozporządzenie, które obowiązuje w całej Unii Europejskiej od 17 lutego 2024 roku. Jego celem jest stworzenie bezpiecznego i przejrzystego środowiska internetowego dla osób fizycznych i firm. Rozporządzenie ma przeciwdziałać rozpowszechnianiu treści niezgodnych z prawem, walczyć z dezinformacją oraz eliminować nadużycia o charakterze systemowym. Zwiększa też przejrzystość działania platform cyfrowych i wzmacnia prawa użytkowników, dając im większą kontrolę nad prezentowanymi treściami. Nie ingeruje przy tym w legalnie publikowane treści ani nie ogranicza wolności słowa.
Przepisy obejmują różne rodzaje usług pośrednich, od transmisji danych i hostingu po platformy internetowe, serwisy społecznościowe, platformy handlowe i wyszukiwarki. Każde państwo członkowskie musi wyznaczyć krajowy organ nadzorujący stosowanie DSA, czyli Koordynatora ds. usług cyfrowych. Monitoruje on działalność dostawców usług pośrednich, rozpatruje skargi użytkowników oraz współpracuje z regulatorami europejskimi i Komisją Europejską.
Polska ustawa nie tworzy tych praw od podstaw, lecz buduje krajowy system potrzebny do wykonywania i egzekwowania DSA. W określonych ustawą obszarach zadania będą realizować także Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
Uprawnienia Prezesa UKE
Prezes UKE będzie mógł m.in. żądać informacji i wyjaśnień, prowadzić postępowania i kontrole, a w razie stwierdzenia naruszeń korzystać ze środków przewidzianych prawem, w tym nakładać administracyjne kary pieniężne.
Urząd zastrzega, że nie będzie oceniał poglądów użytkowników ani decydował, jakie treści mogą pojawiać się w internecie. – Nie będziemy oceniać poglądów użytkowników ani zastępować platform w podejmowaniu decyzji moderacyjnych. Naszym zadaniem jest pilnowanie reguł – zaznacza Ewelina Żak, dyrektorka Departamentu Usług Cyfrowych i Konsumenta w UKE.
Prawa użytkowników
Gdy platforma usuwa treść, ogranicza jej widoczność lub zawiesza konto, w przypadkach określonych w DSA powinna przekazać użytkownikowi jasne i konkretne uzasadnienie decyzji. Użytkownicy mogą korzystać z wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg oraz z certyfikowanych organów pozasądowego rozstrzygania sporów. Po wejściu w życie polskiej ustawy będą mogli także złożyć do Koordynatora skargę na naruszenie DSA.
UKE podkreśla, że nie stanie się instancją odwoławczą od każdej decyzji platformy. Koordynator będzie badał, czy dostawca przestrzega obowiązków wynikających z DSA, i w razie naruszenia podejmie działania przewidziane prawem.
Współpraca europejska
O tym, który organ jest właściwy wobec danego dostawcy, decydują zasady DSA. W wielu przypadkach znaczenie ma państwo, w którym dostawca ma główną siedzibę w UE. Koordynatorzy z poszczególnych państw wymieniają informacje, a Prezes UKE będzie współpracował także z Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych i Komisją Europejską. W przypadku bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek (VLOP i VLOSE) szczególne kompetencje nadzorcze ma bezpośrednio Komisja Europejska.
Nie tylko skargi
Zadania Koordynatora obejmą też m.in. przyznawanie statusu zaufanego podmiotu sygnalizującego, certyfikację organów pozasądowego rozstrzygania sporów oraz procedury dotyczące zweryfikowanych badaczy. Przy Prezesie UKE powstanie ponadto Krajowa Rada do spraw Usług Cyfrowych, organ opiniodawczo-doradczy wspierający działania na rzecz bezpiecznego i godnego zaufania środowiska cyfrowego.
Drugi etap prac legislacyjnych
To dopiero pierwszy etap zmian. Sejm uchwalił 8 października 2026 roku kolejną ustawę, dotyczącą m.in. krajowych procedur wydawania nakazów odnoszących się do nielegalnych treści. Senat przyjął ją 13 października, a 22 października Sejm przyjął większość poprawek senackich. Ustawa trafiła do podpisu Prezydenta RP 23 października. Przepisy mają określić, kto będzie mógł wystąpić o wydanie nakazu, jakie organy będą właściwe oraz w jaki sposób zostanie zapewniona kontrola sądowa.
– Chcemy, aby użytkownik wiedział przede wszystkim, jakie ma prawa, co może zrobić, gdy ma problem z platformą i gdzie może szukać pomocy – podkreśla Ewelina Żak.
