Badania
Młodzi w internecie – pierwsze wyniki badania EU Kids Online 2026
Dorastanie w świecie pełnym ekranów i technologii nie oznacza automatycznie wysokich kompetencji cyfrowych. Wstępne wyniki międzynarodowego badania EU Kids Online 2026 pokazują, że młodzi użytkownicy internetu wciąż mają ograniczoną wiedzę o mechanizmach funkcjonowania sieci, a także niepewność wobec roli nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja.
EU Kids Online to międzynarodowa inicjatywa badawcza działająca od 2006 roku, analizująca szanse, zagrożenia i bezpieczeństwo dzieci w środowisku cyfrowym. Najnowsza edycja objęła prawie 28 tysięcy młodych osób z 17 krajów Europy. W Polsce badanie przeprowadzono na reprezentatywnej próbie 1502 uczniów i uczennic w wieku od 10 do 16 lat.
Polską część projektu realizował zespół badawczy pod kierownictwem dr hab. Jacka Pyżalskiego, prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dr hab. Piotra Plichty z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz dr hab. Łukasza Tomczyka z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pełny raport zostanie opublikowany w kwietniu.
Kompetencje cyfrowe – pewność większa niż wiedza
Badanie pokazuje wyraźną rozbieżność między deklarowaną pewnością siebie młodych użytkowników internetu a rzeczywistym poziomem wiedzy na temat funkcjonowania sieci.
Przykładowo aż 32,3% badanych uważa, że pierwszy wynik wyszukiwania w internecie zawsze jest najlepszym źródłem informacji. Kolejne 51% respondentów przyznaje, że nie jest pewnych, czy tak rzeczywiście jest.
Jak podkreśla prof. Jacek Pyżalski, wyniki potwierdzają, że samo dorastanie w środowisku cyfrowym nie oznacza automatycznego nabywania kompetencji informacyjnych.
– Powszechne przekonanie o naturalnych umiejętnościach cyfrowych młodego pokolenia nie znajduje potwierdzenia w badaniach. Wyniki pokazują, że młodzi ludzie potrzebują wsparcia w rozumieniu procesów informacyjnych i mechanizmów funkcjonowania internetu – wskazuje badacz.
Internet przede wszystkim dla komunikacji i rozrywki
Z deklaracji uczestników badania wynika, że młodzież korzysta z internetu głównie w celach komunikacyjnych oraz rozrywkowych. Najczęściej wskazywane aktywności to rozmowy z przyjaciółmi (49,1%) oraz słuchanie muzyki (41,5%).
Kolejne popularne formy spędzania czasu online to oglądanie filmów w mediach społecznościowych (29,9%) oraz korzystanie z platform streamingowych lub YouTube (21,2%).
Znacznie rzadziej młodzi użytkownicy wykorzystują internet do nauki, tworzenia własnych treści, poszukiwania informacji o zdrowiu czy angażowania się w działania obywatelskie. Wyniki te sugerują, że dominującym sposobem korzystania z sieci jest bierna konsumpcja treści.
Sztuczna inteligencja – narzędzie pomocnicze, ale wciąż mało znane
Z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji korzysta już 8 na 10 badanych uczniów i uczennic. Najczęściej wykorzystywane są one do wsparcia w zadaniach szkolnych, takich jak pisanie lub streszczanie tekstów.
Młodzi użytkownicy używają AI także do uzyskiwania rekomendacji dotyczących filmów, muzyki czy zakupów. Zdecydowanie rzadziej sięgają po nią do tworzenia obrazów lub bardziej zaawansowanych projektów.
Jednocześnie aż 65% respondentów przyznaje, że nie wie, jak rozwój sztucznej inteligencji wpłynie na ich przyszłe życie. Zdaniem badaczy wysoki odsetek takich odpowiedzi wskazuje, że technologia ta pozostaje dla młodych osób stosunkowo słabo rozpoznana i wciąż nie w pełni „oswojona”.
Pełny raport już w kwietniu
Publikacja pełnego raportu EU Kids Online 2026 planowana jest na początek kwietnia. Opracowanie obejmie m.in. szczegółową analizę samooceny kompetencji cyfrowych młodych ludzi, sposobów poszukiwania wsparcia w internecie oraz różnic w korzystaniu z nowych technologii między dziewczętami i chłopcami.
Raport przyjrzy się także temu, jak z internetu korzystają dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Jak podkreśla Anna Kowali-Mizgalska, prezeska Fundacji Orange, badanie pozwala spojrzeć na obecność młodych ludzi w sieci w sposób kompleksowy.
– Raport daje możliwość szerokiego i wnikliwego spojrzenia na to, jak młodzi funkcjonują w internecie. Wskazuje zarówno na szanse, jak i na ryzyka związane z korzystaniem z technologii cyfrowych, dzięki czemu możemy lepiej wspierać młodych użytkowników i rozwijać to, co jest dla nich wartościowe – podsumowuje.
O badaniu EU Kids Online
EU Kids Online to międzynarodowa sieć badawcza zajmująca się analizą szans, zagrożeń oraz bezpieczeństwa dzieci w środowisku internetowym w Europie. Projekt realizowany jest od 2006 roku i obejmuje współpracę badaczy z wielu krajów. Więcej informacji o inicjatywie można znaleźć na stronie: www.eukidsonline.net.
