Organizacje
Suwerenność technologiczna w centrum debat Forum Gospodarczego TIME
W dniach 9-10 marca 2026 roku w Warszawie odbyła się 18. edycja Forum Gospodarczego TIME, organizowana przez Krajową Izbę Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT) przy współpracy z organizacjami branży ICT. Tegoroczne wydarzenie odbyło się pod hasłem „Suwerenność technologiczna Polski i Europy 2030” i zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, biznesu, nauki oraz mediów. Podczas forum rozmawialiśmy ze Stefanem Kamińskim, prezesem zarządu KIGEiT, o znaczeniu technologicznej niezależności Europy, roli współpracy gospodarczej oraz wyzwaniach związanych z rozwojem sztucznej inteligencji i infrastruktury cyfrowej.
Podczas licznych debat i paneli eksperci zastanawiali się nad tym, jak w praktyce budować cyfrową niezależność Europy, rozwijać bezpieczną infrastrukturę cyfrową oraz wzmacniać konkurencyjność gospodarki w erze sztucznej inteligencji. Jednym z głównych wątków tegorocznego forum była rola technologii w kształtowaniu współczesnej suwerenności państw.
O znaczeniu tych wyzwań rozmawialiśmy ze Stefanem Kamińskim, prezesem zarządu KIGEiT.
Technologia jako nowa przestrzeń suwerenności
Jak podkreśla Stefan Kamiński, suwerenność technologiczna jest dziś pojęciem znacznie szerszym niż jeszcze kilka lat temu.
– Tegoroczna edycja forum koncentruje się na suwerenności technologicznej, a właściwie na technice i technologii, które mają wpływ na suwerenność. Sama definicja suwerenności jest bardzo pojemna i każdy może ją rozumieć nieco inaczej. My patrzymy na to w ten sposób, że dzięki technice cyfrowej pojawiła się zupełnie nowa przestrzeń – tłumaczył.
Według prezesa KIGEiT technologie cyfrowe mają charakter horyzontalny, co oznacza, że wpływają na niemal wszystkie obszary życia społecznego i gospodarczego. Dlatego kluczowa staje się odpowiedzialność za sposób ich wykorzystywania.
– Technologia cyfrowa jest narzędziem, z którego trzeba korzystać umiejętnie. Właściwie taka sama odpowiedzialność dotyczy każdego narzędzia. Nóż możemy wykorzystać do pokrojenia chleba, ale możemy też zrobić nim komuś krzywdę. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy zakazać produkcji noży – trzeba po prostu korzystać z nich rozsądnie – zauważył.
Konflikty w erze cyfrowej
Zdaniem Kamińskiego współczesne konflikty coraz rzadziej ograniczają się wyłącznie do tradycyjnej geopolityki czy działań zbrojnych.
– Okazuje się, że rzeczywistość konfliktów na świecie nie jest już kształtowana wyłącznie przez klasyczny podział geopolityczny. Wpływ można wywierać także poprzez nowe narzędzia technologiczne – podkreślał.
Jednym z nich jest sztuczna inteligencja, która – jeśli jest używana w sposób nieodpowiedzialny – może wpływać na decyzje społeczne i polityczne.
– Sztuczna inteligencja oparta na sieciach neuronowych może kształtować nasze decyzje. Dlatego musimy zastanowić się, jakie warunki stworzyć, aby korzystać z tych narzędzi w sposób racjonalny i odpowiedzialny. I właśnie o tym jest całe nasze forum – mówił.
Suwerenność a dominacja Big Techów
W trakcie forum wielokrotnie powracał temat dominacji globalnych firm technologicznych i zależności od ich usług.
– Nie chodzi o to, że jesteśmy skazani wyłącznie na wielkie firmy technologiczne, które mogą coś włączyć, wyłączyć albo wpływać na nasze decyzje poprzez algorytmy sztucznej inteligencji. Pytanie brzmi raczej: na ile będziemy potrafili korzystać z tych narzędzi świadomie – wskazywał Kamiński.
Jednocześnie zaznaczył, że współczesna gospodarka cyfrowa opiera się na efektach skali.
– Jeśli mamy mały rynek, sytuacja wygląda inaczej niż w przypadku rynku dużego. Zawsze podaję prosty przykład: gdy kupujemy kilogram ziemniaków, płacimy określoną cenę. Jeśli kupimy dwa worki, cena za kilogram będzie niższa. W gospodarce działa to bardzo podobnie – wyjaśnił.
Dlatego, jego zdaniem, kluczowa jest współpraca na poziomie europejskim.
– Jeśli jako Unia Europejska będziemy działać wspólnie, ustalać standardy i tworzyć jeden rynek, opłacalność biznesu będzie zupełnie inna. Dzięki temu będziemy mogli konkurować z podmiotami, które dziś mają bardzo silną pozycję – podkreślił.
Infosfera i technosfera
W dyskusjach podczas forum pojawiło się również rozróżnienie na infosferę i technosferę.
– Do tej pory mówiliśmy głównie o infosferze, czyli przestrzeni informacji. Tymczasem równie ważna jest technosfera – fizyczne urządzenia, które obsługują przepływ danych – mówił Kamiński.
Jak zauważył, w przypadku infrastruktury cyfrowej pojawia się pytanie o bezpieczeństwo technologiczne.
– Jeśli oprogramowanie wbudowane w urządzenia, układy scalone czy półprzewodniki pozwoli na zdalne włączenie lub wyłączenie systemu, a będzie to element infrastruktury krytycznej, na przykład energetyki, możemy mieć do czynienia z blackoutem – ostrzegał.
Dlatego istotne staje się zaufanie do dostawców technologii.
– Co się stanie, jeśli dostawca sprzętu pochodzi z kraju, który uzna nas za wroga i poprzez lokalne prawo zmusi firmę do ograniczenia działania tych systemów? – pytał Stefan Kamiński.
Europa między izolacją a zależnością
Zdaniem prezesa KIGEiT kluczowe jest znalezienie równowagi pomiędzy samodzielnością a współpracą międzynarodową.
– Suwerenność nie może oznaczać pełnego izolacjonizmu, ale nie może też oznaczać całkowitej zależności od podmiotów zewnętrznych. Najważniejsza jest współpraca – podkreślił.
Europa dysponuje potencjałem, który pozwala jej skutecznie konkurować na globalnym rynku technologii.
– Unia Europejska to drugi co do wielkości rynek na świecie. Jeśli będziemy potrafili przełamać różnego rodzaju nacjonalizmy i stworzyć warunki dla rozwoju biznesu technologicznego, możemy budować rozwiązania na skalę globalną – mówił.
W przeciwnym razie, jak zaznaczył Kamiński, Europa pozostanie jedynie odbiorcą technologii tworzonych gdzie indziej.
Forum jako przestrzeń rekomendacji polityczno-społecznych
18. Forum Gospodarcze TIME było kontynuacją dyskusji rozpoczętych podczas ubiegłorocznej edycji, która dotyczyła przyspieszenia cyfryzacji gospodarki Unii Europejskiej. Tegoroczne rozmowy koncentrowały się m.in. na wdrażaniu nowych europejskich regulacji cyfrowych, rozwoju infrastruktury światłowodowej, bezpieczeństwie danych oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w gospodarce i administracji publicznej.
Wśród kluczowych tematów znalazły się także: ochrona infrastruktury krytycznej, cyfrowa obrona państwa, finansowanie transformacji technologicznej oraz rozwój kompetencji cyfrowych społeczeństwa.
Jak podkreślali organizatorzy, forum ma nie tylko charakter debaty, lecz także platformy wypracowywania konkretnych rekomendacji dla polityki państwa i instytucji europejskich.
– Musimy stworzyć warunki do budowy technologii w Europie. W przeciwnym razie będziemy zawsze zależni od rozwiązań tworzonych gdzie indziej – podsumował Stefan Kamiński.
